zadelzwam op oerbomen

Beheer

Er is verschil tussen natuurbeheer en cultuurhistorisch beheer. Dit onderscheid is redelijk recent, namelijk sinds natuurbeheer als aparte discipline opkwam. Vroeger had alle beheer een maatschappelijke (culturele) reden.

Momenteel wordt door Europa sterk ingezet op natuurbeheer, waarbij getracht wordt om de ‘oorspronkelijke natuur’ terug te brengen. Daarbij kan het er behoorlijk rigoureus aan toegaan. Dat is mijns inziens niet altijd nodig, want wat er staat is vaak prima. Duurzaam natuurbeheer betekent voor mij: accepteren wat er al is – dat is toch óók natuur? – en vanuit deze beginsituatie met de natuurlijke ontwikkeling meebewegen naar hogere natuurwaarden. Daarbij gaat het om de juiste visie, voorzichtig meesturen, tijd en geduld.

Cultuurhistorisch beheer daarentegen houdt natuur in stand die er ‘met een reden’ is. Neem bijvoorbeeld landgoederen. Die zijn ooit gevestigd om ervan te kunnen oogsten en genieten en om de status van de eigenaar te weerspiegelen. Een landgoed onderhouden zonder te oogsten is zinloos en dus stuurloos. Alsof je de oogst van de moestuin laat weg rotte, en de kersen voor de vogels laat! Vaak zien we eiken wegkwijnen in een beukenlanen op landgoederen, ooit zijn die eiken daar neergezet om in relatie met de beuken sneller en rechter te groeien, maar men is ze vergeten te oogsten. Ze waren bedoeld als timmerhout voor het landgoed. Als je deze kennis er weer bij pakt kan zoveel beter,dan met een vernieuwend cultuurhistorisch beheer waarbij duurzaamheid de grondslag is. Een landgoed is prima te onderhouden vanuit zo’n visie. Vaak is het huidige gebruik van het landgoed ingekrompen tot louter genieten, en daar is niets mis mee. Maar dat genieten wordt alleen maar groter als we iets met de productie doen. Het zorgt ervoor dat het landgoed ‘smoel’ krijgt bij de bezoekers, scheelt veel energie en andere hulpbronnen, houdt het lange termijn beeld van het landgoed in stand en levert vaak onverwacht grote revenuen op.

Mijn doel is altijd om een duurzame, maatschappelijk passende vorm van beheer te vinden. Waarbij de natuurwaarde ook een belangrijke rol speelt. Vanuit mijn jarenlange passie en ervaring met beide soorten van duurzaam beheer, adviseer ik hier graag in.